Osoby fizyczne, które są właścicielami gruntów, budynków i budowli, mają obowiązek złożyć informację o nieruchomościach wójtowi, burmistrzowi.                                                                    

Firmy muszą złożyć deklarację i zapłacić podatek do 15 stycznia, także od budowli.

Podatek od nieruchomości jest podatkiem od gruntów, budynków lub ich części oraz od budowli lub ich części. Nie każdy jednak, kto zajmuje nieruchomość, jest automatycznie podatnikiem podatku od nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.) podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

Jak wynika z powyższych regulacji to, czy osoba lub firma jest podatnikiem, zależy od tego, czy jest ona właścicielem lub posiadaczem samoistnym nieruchomości, użytkownikiem wieczystym gruntu lub posiadaczem nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub jednostki samorządowej. W rezultacie, jeśli osoba lub firma jest właścicielem, posiadaczem lub użytkownikiem nieruchomości lub obiektu budowlanego, staje się podatnikiem podatku, który należy zapłacić od gruntu, budynku lub budowli. Zgodnie bowiem z art. 2 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

    W praktyce, jeśli osoba kupuje mieszkanie we wspólnocie mieszkaniowej i staje się jego właścicielem, będzie zobowiązana również do zapłaty podatku od nieruchomości. Jeśli osoba wybuduje dom, będzie musiała zapłacić podatek. Jeśli posiada jedynie grunt, również będzie musiała zapłacić podatek. Nie zawsze jednak od gruntu trzeba będzie zapłacić podatek od nieruchomości. Dość często zdarza się, że właściciel płaci od gruntu podatek rolny. Skąd zatem wiadomo, jaki podatek należy uiścić? Wynika to z ewidencji gruntów i budynków, której zapisy są wiążące dla gminnych organów podatkowych.

    Warto jednak sprawdzić ewidencję, aby mieć pewność, że organy podatkowe nie przyjmą innej podstawy wyliczenia podatku niż podatnik. Jak wynika bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy  z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków  i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zapisy w ewidencji mają dla organów podatkowych znaczenie decydujące. Jak wynika  z orzecznictwa sądów, w sytuacji gdy w ewidencji ujęte są dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, to podatnik musi wystąpić do starosty, który prowadzi ewidencję, o zmianę danych. Co więcej, podatnik powinien to zrobić przed wydaniem decyzji określającej wysokość podatku od nieruchomości. Jeśli podatnik otrzyma decyzję podatkową, która jest zgodna z ewidencją, to właściwie nie ma możliwości skutecznego odwołania się od niej.

Do prawidłowego wyliczenia wysokości podatku konieczne jest również sprawdzenie, jakie stawki obowiązują w gminie w 2010 roku.

    Weryfikacja stawek jest niezbędna w przypadku firm. Osoby fizyczne nie muszą tego robić, ponieważ odpowiednie stawki zastosuje organ podatkowy, który wyda decyzję. Firmy natomiast muszą podać wysokość podatku w deklaracji, a żeby go obliczyć, muszą znać stawki. Wyjaśnijmy też, że górne granice stawek podatku od nieruchomości określa co roku w obwieszczeniu minister finansów. Stawki maksymalne na 2010 rok wynikają z obwieszczenia z 3 sierpnia 2009 r. (M.P nr 52, poz. 742).
Jak stanowi art. 5 ust. l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy, w drodze uchwały, może określić stawki podatku od nieruchomości w niższej wysokości niż maksymalne. Dlatego firma musi sprawdzić: czy rada gminy uchwaliła stawki na 2010 r., a jeśli tak, to ile one wynoszą. Rada gminy lub miasta nie musi jednak zmieniać stawek. Jeśli nie podjęła uchwały w sprawie stawek na ten rok, to znaczy, że obowiązują stawki z roku poprzedniego.

Jak wskazaliśmy, tylko firmy muszą samodzielnie policzyć podatek. Aby to zrobić, niezbędne są informacje o podstawie opodatkowania. Jak wynika z art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podstawę opodatkowania stanowi:

3.dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach     dochodowych, ustalona na dzień l stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych  -  ich wartość z dnia l stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

    Z przepisu wynikają więc bardzo praktyczne informacje.   Firma,   która  posiada grunty, musi policzyć ich powierzchnię.    Inne   zasady obowiązują w przypadku budynków. Zgodnie z art. 4  ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 proc., a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.

Wyjaśnijmy, że jeśli od złożenia ostatniej informacji o nieruchomościach nic się nie zmieniło w stanie faktycznym, to podatnik nie musi składać informacji ponownie. Z kolei, zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy, firmy, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Nieruchomości Rolnych, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe mają obowiązek składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym  dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku.

Osoby fizyczne, będące podatnikami podatku od nieruchomości, po złożeniu informacji muszą poczekać na decyzję wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w której określona zostanie kwota podatku do zapłaty za 2010 rok. Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych - zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy - ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (działki, budynku, budowli).
    Firmy natomiast nie muszą czekać na decyzję organu podatkowego. Zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy po złożeniu deklaracji firma ma obowiązek wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości, bez wezwania, na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku      podatkowego w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. A zatem jeśli podatnik złoży deklarację 13 stycznia 2010 r., to musi zapłacić podatek do 15 stycznia. W kolejnych miesiącach, do 15 dnia, musi zapłacić kolejną ratę podatku.

Zasada ratalnej zapłaty podatku ma zastosowanie również do osób fizycznych. Zgodnie  z przepisami, podatek od nieruchomości jest płatny przez osoby fizyczne w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca,   15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.
    A zatem, jeśli obowiązek podatkowy powstał l stycznia 2010 r. i organ podatkowy wyda decyzję, to pierwszą ratę podatku (w wysokości 25 proc, kwoty podatku ustalonego na cały rok) należy wpłacić do 15 marca.

Właściciele samochodów ciężarowych, ciągników siodłowych i balastowych, przyczep, naczep i autobusów muszą składać deklaracje na podatek od środków transportowych.
    Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Polski jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu. W przypadku gdy środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Jeśli dojdzie do zmiany właściciela środka transportowego zarejestrowanego, obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności. Od nowego miesiąca obowiązki podatnika będą ciążyły na nowym właścicielu. Co do zasady, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Polski, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Gdy środek transportowy został ponownie dopuszczony do ruchu, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu.

Właściciele samochodów ciężarowych, ciągników, przyczep i innych środków transportowych mają obowiązek składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku. Oznacza to, że podatnicy podatku od środków transportowych muszą co roku składać deklarację na podatek od środków transportowych, w której wykazują liczbę pojazdów do opodatkowania oraz obliczają podatek do zapłaty. Na właścicielach środków transportowych ciąży też obowiązek korekty deklaracji w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego (np. zakup lub sprzedaż środka transportu), lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby. Korektę, zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy, trzeba złożyć w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności.

    Zgodnie z przepisami podatnicy muszą składać deklaracje na formularzu określonym przez ministra finansów. Wzór deklaracji określił minister w rozporządzeniu z 18 października 2007 r. w sprawie wzoru deklaracji na podatek od środków transportowych (Dz.U. nr 205, póz. 1484'). Należy zatem złożyć deklarację na formularzu DT-1.

Deklarację składa się gminnemu organowi podatkowemu, czyli wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Artykuł 9 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa wielozakładowego lub podmiotu, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu. W przypadku współwłasności środka transportowego organem właściwym jest organ podatkowy odpowiedni dla osoby lub jednostki organizacyjnej, która została wpisana jako pierwsza w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.

    Jeśli obowiązek podatkowy powstał od l września danego roku, podatek jest płatny jednorazowo w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Gdy natomiast obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustała się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.

    Opodatkowaniu. podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki i budowle zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Artykuł 2 ust. l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: ustawa) stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla określenia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości istotne są również definicje zawarte w art. la ust. l pkt 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się, grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. l pkt l lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z kolei zgodnie z art. la ust, l pkt 4 za działalność gospodarczą uważa się działalność, o której mowa w przepisach prawa działalności gospodarczej,  z zastrzeżeniem ust. 2.
    Podatnikami podatku od nieruchomości, jak wynika z art. 3 ust. l ustawy, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, które są m.in. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podatnikami są więc zarówno spółki kapitałowe, jak i osobowe.
    Organem podatkowym właściwym w sprawach podatków i opłat jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. TUTAJ – BURMISTRZ BRZEŚCIA KUJAWSKIEGO.

    Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają nie tylko grunty i budynki, ale również budowle. Problematyczne jest jednak ustalenie, czy dany obiekt jest budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Aby dobrze zakwalifikować nieruchomość do danej kategorii, należy w pierwszej kolejności sięgnąć do słowniczka, który znajduje się w art. la ustawy. Zgodnie   z nim za budynek uważa się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
    Z kolei budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Jak więc widzimy, ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odwołuje się do definicji określonych w przepisach prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt l ustawy z 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. nr 207, póz. 2016 z późn. zm.) przez obiekt budowlany należy rozumieć:
- budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
- budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
- obiekt małej architektury.
    A zatem obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jest budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

    Obowiązki firmy w zakresie podatku od nieruchomości sprowadzają się właściwie do dwóch podstawowych czynności. Po pierwsze, firma musi złożyć deklarację na podatek od nieruchomości, a po drugie, zapłacić podatek w terminie:
    Obowiązek zadeklarowania podatku wynika z art. 6 ust. 9 ustawy, zgodnie z którym osoby prawne są obowiązane:
- składać, w terminie do 15 stycznia, organowi podatkowe- .mu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
- odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia;
- wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości -bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15 każdego miesiąca.

Firma na początku roku zadeklarowała podatek od nieruchomości za posiadane budowle w wysokości 12 tyś. zł. Kiedy powinna wpłacić podatek i w jakiej wysokości?
    Zgodnie z art 6 ust, 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych firma musi wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15 dnia każdego miesiąca. Odnosząc tę regulację do opodatkowania firmy należy wskazać, że musi ona płacić 1 tys. zł co miesiąc, w terminie do 15 dnia każdego miesiąca. A zatem: do 15 stycznia -   1 tys. zł, do 15 lutego - 1 tys. zł, do 15 marca - 1 tys. zł itd., aż do 15 grudnia, kiedy firma uiści ostatnią ratę podatku.

Zgodnie z art 6 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. A zatem skoro firma nabyła nieruchomość w czerwcu, to musi zapłacić podatek od pierwszego dnia lipca.
Jeśli chodzi o wysokość podatku, to należy obliczyć go proporcjonalnie do liczby miesięcy. Zgodnie bowiem z art 6 ust. 5 ustawy jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek. A zatem w naszym przykładzie spółka musi odprowadzić podatek za sześć miesięcy, czyli za miesiące od lipca do grudnia. Skoro firma obliczyła, że podatek rocznie powinien wynieść 12 tys. zł, to za pot roku będzie musiała zapłacić 6 tys. zł. Podatek należy wpłacać w ratach po l tys. zł do 15 dnia każdego miesiąca, a więc pierwsza rata -1 tys. zł do 15 lipca, a ostatnia -1 tys. zł do 15 grudnia.

W deklaracji na podatek od nieruchomości należy zadeklarować powierzchnię gruntów, budynków lub wartość budowli związanych z prowadzoną działalnością. Jak to zrobić?
Zgodnie z art. 4 ust. l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania stanowi:
- dla gruntów – powierzchnia,
- dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa,
- dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na l stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.

W przypadku opodatkowania gruntów jako podstawę opodatkowania przyjmuje się więc powierzchnię gruntów. Należy pamiętać, że powierzchnia gruntów musi być zgodna z powierzchnią określoną w ewidencji gruntów dla danej gminy. Jeśli podatnik zadeklaruje powierzchnię mniejszą niż wynikająca z ewidencji, organ podatkowy przyjmie jako podstawę opodatkowania powierzchnię gruntów określoną w ewidencji. W przypadku opodatkowania budynków powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 proc., a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
A zatem jeśli pomieszczenia w budynku są wyższe niż 2,20 m, to należy zaliczyć całą ich powierzchnię do podstawy opodatkowania. Jeśli wysokość pomieszczenia wynosi od 1,40 m do 2,20 m, to powierzchnię tych pomieszczeń lub ich części zalicza się w połowie do opodatkowania. Natomiast, jeśli pomieszczenia lub ich części nie są wyższe niż 1,40 m, to w ogóle nie liczy się ich powierzchni do podstawy opodatkowania

Firma zajmuje na prowadzenie działalności gospodarczej jedno piętro, 100 mkw., z czego dokładnie połowa powierzchni użytkowej ma wysokość ponad 2,20 m, a połowa 1,80 m. Jak należy obliczyć podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości?

Do podstawy opodatkowania należy zaliczyć 50 mkw. powierzchni o wysokości ponad 2,20 m oraz 25 mkw., czyli 50 proc. powierzchni o wysokości 1,80 m. W ten sposób podstawą opodatkowania będzie 75 mkw. powierzchni piętra. Jeśli przykładowo stawka podatku od nieruchomości w miejscu, gdzie firma prowadzi działalność, wynosi 19,81 zł za mkw., to należy zadeklarować podatek w wysokości 1485,75 zł.

Najwięcej problemów z ustaleniem podstawy opodatkowania maja posiadacze budowli. Generalnie podstawą opodatkowania budowli jest wartość budowli ustalona na l stycznia, która stanowi podstawę obliczania amortyzacji. W praktyce wiec jest to wartość początkowa ustalona na l stycznia. Zgodnie z art. 16h ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.) za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uważa się:  w razie odpłatnego nabycia cenę ich nabycia, w razie częściowo odpłatnego nabycia, cenę ich nabycia powiększoną o wartość przychodu określonego w art. 12 ust. 5A ustawy o CIT; w razie wytworzenia we własnym zakresie koszt wytworzenia; w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości; w razie nabycia w postaci wkładu niepieniężnego (aportu) niesionego do spółki kapitałowej, a także udziału w spółdzielni – ustalona przez podatnika na dzień wniesienia wkładu lub udziału wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej; w razie otrzymania w związku .z likwidacją osoby prawnej ustaloną przez podatnika wartość poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.
Przepisy o podatkach i opłatach lokalnych określają także szczególny moment ustalania wartości budowli w przypadku, gdy firma nabyła budowlę w ciągu roku. Podstawą opodatkowania jest w takiej sytuacji wartość stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji na dzień powstania obowiązku podatkowego.
Natomiast w przypadku budowli zamortyzowanych podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego.
Zgodnie z art. 4 ust. 6 ustawy, jeżeli budowle lub ich części, od których firma nie dokonuje odpisów (budowle zostały zamortyzowane), zostały ulepszone lub zgodnie z przepisami o podatkach dochodowych nastąpiła aktualizacja wyceny środków trwałych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa ustalona na l stycznia roku podatkowego następującego po roku, w którym dokonano ulepszenia lub aktualizacji wyceny środków trwałych.

Firma jest właścicielem gruntu o powierzchni 1000 mkw. oraz budynku o powierzchni użytkowej 200 mkw. Wszystkie powierzchnie budynku posiadają wysokość 2,5 m. Jaka będzie podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości?

Podstawą opodatkowania w przypadku gruntu jest powierzchnia, czyli w omawianym przypadku do podstawy opodatkowania należy zaliczyć 1000 mkw. powierzchni. Z kolei w przypadku budynków istotna jest wysokość pomieszczeń. Skoro wszystkie pomieszczenia mają wysokość 2,5 m, to całą ich powierzchnię należy zaliczyć do podstawy opodatkowania.

Od kiedy płacić podatek od nieruchomości - to pytanie zadaje sobie wiele firm, a zwłaszcza te, które kupiły grunt lub budynek, albo go wybudowały. Odpowiedź nie jest jednak tak oczywista, zwłaszcza w bardziej skomplikowanych stanach faktycznych.
Co do zasady obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje l stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem.
Jak stanowi natomiast art. 6 ust. 3 ustawy, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Kolejny ust. 4 art. 6 stanowi natomiast, że obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.

Fakt, że podatek od nieruchomości jest podatkiem gminnym,   oznacza. że stawki podatku ustalają rady gmin. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości. Stawki nie mogą jednak przekroczyć maksymalnych wielkości, które co roku ogłasza minister finansów w specjalnym obwieszczeniu.

Jak wyjaśnił WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 1045/07) w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie ma definicji względów technicznych, które uniemożliwiają wykorzystywanie nieruchomości w działalności gospodarczej. Sąd wyjaśnił, że w doktrynie podkreśla się, że ustawodawcy chodziło o przyczyny techniczne związane z przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystywanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot Z drugiej strony organy podatkowe nie mogą twierdzić, że tylko decyzja organów nadzoru budowlanego może stanowić podstawę do wykazania, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Takiego wymogu -jak orzekł WSA - nie znajdujemy w art, la ust l pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jeśli podatnik udowodni, że budynku nie można wykorzystywać ze względów technicznych, to musi zapłacić podatek, ale według stawki dla budynków pozostałych, co potwierdził WSA w Gdańsku w innym wyroku (sygn. akt I SA/Gd 173/09).

Nie, fakt niewykorzystywania budynku do działalności gospodarczej nie powoduje obniżenia opodatkowania. Jak potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt IIFSK 1888/07) już sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem, nawet jeśli spółka nie wykorzystuje budynku przez pot roku, musi od niego odprowadzić podatek od nieruchomości według stawki dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Co decyduje o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w przypadku, gdy firma kupi budynek? Moment rozpoczęcia użytkowania, moment nabycia czy moment rozpoczęcia prowadzenia w nim działalności gospodarczej?

Zgodnie z art. 6 o podatkach i opłatach lokalnych zasadą jest, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W ust. 2 powyższego artykułu ustanowiono wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym, jeżeli istnienie budowli albo budynku lub jego części stanowi okoliczność, od której uzależniony jest obowiązek podatkowy, obowiązek ten powstaje l stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Jak wynika z powyższego, odsunięcie w czasie momentu powstania obowiązku podatkowego możliwe jest w dwóch przypadkach, dla których kluczowe są chwile zakończenia budowy lub rozpoczęcia użytkowania przed ostatecznym wykończeniem. Obydwie sytuacje dotyczą nowo wybudowanego budynku lub budowli.
Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzeczeniu NSA z 19 stycznia 1998 r. oraz w uchwale składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 1997 r. (sygn. akt FPK 3/97), zgodnie z którą przepis art. 6 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych nie obejmuje swoim zakresem istniejących budynków, które zostały poddane remontowi kapitalnemu; obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje w odniesieniu d o tych budynków w chwili określonej w art. 6 ust. l tej ustawy.

Powyższy przepis dotyczy obowiązku podatkowego, który powstaje od nowo wybudowanych budynków lub budowli. Świadczy o tym wyraźne nawiązanie w przepisie do istnienia budynku (budowli) oraz do zakończenia budowy, względnie rozpoczęcia użytkowania.
Momentem powstania obowiązku podatkowego w przypadku budynku (budowli) już istniejącej jest chwila jej nabycia przez dany podmiot. Następna kwestia dotyczy powstania obowiązku podatkowego w związku z wykorzystaniem istniejącej budowli , na cele działalności gospodarczej. Rozpoczęcie działalności przez dany podmiot, w którego władaniu znajdowały się budowle, będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego od tych budowli w chwili rozpoczęcia działalności. W przypadku gdy dana spółka w ramach swojej działalności nabywa budynek (budowle), zawsze będzie miała obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości z momentem ich nabycia.
W świetle powyższych rozważań o powstaniu obowiązku podatkowego w przedstawionym stanie faktycznym, decydować będzie moment nabycia przez firmę budynku (budowli).

Jakie sankcje grożą firmie, która nie płaci podatku od nieruchomości? Jak gmina może wyegzekwować należność ?
Brak zapłaty raty podatku od nieruchomości skutkuje powstaniem zaległości podatkowej, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Wysokość odsetek - jest uzależniona od stopy procentowej ustalanej przez Radę Polityki Pieniężnej.
Jeżeli podatnik nie składa deklaracji na podatek od nieruchomości oraz nie płaci podatku, to wójt (burmistrz lub prezydent miasta) w celu wyegzekwowania powyższych należności może wszcząć kontrolę i postępowanie podatkowe.
Po przeprowadzeniu postępowania organ podatkowy wyda decyzję, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego
Ponadto w związku z niepłaceniem podatku oraz brakiem składania deklaracji na podatek od nieruchomości osobom odpowiedzialnym za rozliczenia podatkowe grożą istotne konsekwencje karne skarbowe.
Egzekucja może być prowadzona m.in. poprzez zajęcie rachunków bankowych lub egzekucję z nieruchomości.

Jednocześnie z dokonaniem powyższych czynności, w celu uniknięcia kary za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można skorzystać z instytucji tzw. czynnego żalu. Żeby tego dokonać, osoba odpowiedzialna za rozliczenia podatkowe musi zawiadomić organ podatkowy o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, jednocześnie ujawniając istotne okoliczności tego czynu. Należy jednak pamiętać, że czynny żal będzie bezskuteczny, jeżeli organ miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego albo gdy np. organ podatkowy podjął już czynności sprawdzające lub kontrolę podatkową w analizowanym zakresie.